Peçiç, kökeni Hindistan’a dayanan geleneksel bir strateji masa oyunudur. Genellikle 2 veya 4 kişiyle oynanır; dört kişilik versiyonda oyuncular geleneksel olarak karşılıklı oturan iki
kişilik takımlar hâlinde mücadele ederler.
Oyun için çarpı biçiminde bir oyun tahtası, her oyuncu veya takım için dört oyun taşı (boncuk, fasulye veya benzeri işaretleyiciler) ve zar yerine kullanılan altı adet eş büyüklükte
deniz kabuğu gereklidir. Oyunun amacı, tüm taşları oyun alanında dolaştırıp merkezdeki hedef bölgeye rakip oyuncu veya takımdan önce ulaştırmaktır.
Peçiç, kökenleri yüzyıllar öncesine uzanan ve dünyanın en eski masa oyunlarından biri olarak kabul edilen bir oyundur. Daha da eski Hint kökenli çarpı ve daire biçimli yarış oyunlarından
geliştiği düşünülmektedir ve özellikle Babür İmparatorluğu döneminde büyük popülerlik kazanmıştır. Tarihî kaynaklar, 16. yüzyılda Babür hükümdarı Ekber Şah’ın saray avlularında Peçiçin insan
boyutlarındaki bir versiyonunu oynadığını, hizmetkârlarını ve saray görevlilerini canlı oyun taşları olarak kullandığını aktarmaktadır.
Oyunun adı, Hintçede “yirmi beş” anlamına gelen pachis kelimesinden gelir; bu isim, deniz kabuklarının tek bir atışında elde edilebilen en yüksek puana atıfta bulunur.
Oyun Hindistan dışına yayıldıkça çok sayıda bölgesel varyant ve uyarlama ortaya çıkmıştır. 19. yüzyılda Avrupa ve Kuzey Amerika’ya ulaşan peçiçin daha sadeleştirilmiş versiyonları
geliştirilmiş; bunlar arasında Amerika Birleşik Devletleri’nde Parcheesi ve daha sonra Britanya’da Ludo (Kızma Birader) öne çıkmıştır. Günümüzde oyunun akrabaları dünyanın
çeşitli yerlerinde oynanmaktadır; örneğin İspanya’da Parchís, Kolombiya’da ise Parqués adıyla bilinmektedir. Türkiye’de ise geleneksel biçimi peçiç olarak adlandırılmakta ve
özellikle Gaziantep, Kilis ve Kahramanmaraş’ta yaygın olarak oynanmaktadır.
Oyuncular veya takımlar çarpı biçimindeki oyun tahtasının karşılıklı taraflarına oturur ve dörder taşla oyuna başlar. Bir taşın oyuna girebilmesi için oyuncunun 25 veya 12 atması gerekir.
Taşlar, deniz kabuklarının atılmasıyla elde edilen sayıya göre ilerletilir.
Tahtadaki bazı kareler çarpı işaretiyle belirtilmiştir; bunlar taşların kırılamadığı güvenli bölgeleri gösterir. İşaretlenmemiş karelerde ise rakip oyuncu aynı kareye gelerek taşı kırabilir
ve başlangıç noktasına gönderebilir.
Taşlar tahtanın dış çevresindeki yol boyunca ilerler ve tam bir tur attıktan sonra merkeze giden kendi iç yollarına yönelirler. Bir taş merkezdeki hedef bölgeye ulaştığında kurtulmuş sayılır.
Tüm taşlarını merkeze ilk ulaştıran oyuncu veya takım oyunu kazanır.
Deniz kabuklarının atılması sonucunda elde edilebilen temel sayılar 25, 12, 8, 4, 3 ve 2’dir. Bazı sonuçlar ek ilerleme veya yeniden atış hakkı kazandırırken, bir oyuncunun art arda üç kez 12
veya 25 atması durumunda özel kurallar uygulanır.
Oyunun süresi oyuncuların hızına bağlı olarak değişmekle birlikte, tipik bir oyun yaklaşık iki saat sürer.
Günümüzde peçiç tahtasının ticari olarak üretilen pek çok renk ve desen seçeneği bulunmakla birlikte, geleneksel olarak elde dikilmiş bez tahtalar çoğu zaman en özgün ve otantik biçim olarak
kabul edilir. Kurallar bölgelere ve ülkelere göre değişiklik gösterebildiğinden, oyunun çok sayıda yerel varyasyonu bulunmaktadır.
