Spor: Oyunun En Politik Hali (Tanıl Bora)

 

Yazar, sosyal bilimci ve futbol romantiği Tanıl Bora’nın kaleminden, sporun yüzyıllar boyunca geçirdiği dönüşümün kısa bir hikayesi. Antik olimpiyatların oyunculluğundan modern spor endüstrisine… ODTÜLÜ dergisinin oyun temalı Homo Homini Ludus başlıklı sayısından.

 

 

“İngiltere'de erkekler yıllarca birkaç meraklının oluşturduğu küçük çemberin ortasında çıplak yumruklarıyla birbirlerinin kemiklerini kırdılar ama hiçbir zaman spor denmedi buna, ta ki boks eldiveni icat edilip de bu seyirlik oyunu on beş raunda kadar uzatmaya ve böylece piyasaya uygun bir düzenlemeye kavuşturmaya imkân verene kadar. İnsanlar yüz yıllarca sürat ve mukavemet koşucusu, atlayıcı ve binici olarak kendilerini gösterdiler ama hep ‘cambaz, soytarı’ olarak kaldılar, çünkü seyircileri sportif bir şekilde ‘örgütlenmiş’ değildi.”

 

Modern zamanlar öncesinde, spora benzer etkinliklerin ayrı bir faaliyet olarak örgütlenmesinin [bir başka örneği] ortaçağda Avrupa'nın birçok ülkesinde oynanan halk futboludur. İki köy veya iki mahalle ahalisinin cümbür cemaat bir topu ötekinin kalesinden içeri sokmaya çalıştığı, tekme yumruk saymadan saatlerce sürdürülen bu oyun, bir nevi karnavaldır. Halka ayda yılda bir serbeste "azma" fırsatı sağlar. Modern sporun ruhuna bu gelenekten de bir soluk üflenmiştir.

 

Download
Spor_Oyunun En Politik Hali (2014).pdf
Adobe Acrobat Document 2.0 MB